Plan OWE, Procedury, Projekty
Plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny Gminnego Żłobka Smykolandia w Przechlewie na rok 2026
Plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny Gminnego Żłobka Smykolandia w Przechlewie na rok 2026
Plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny Gminnego Żłobka Smykolandia w Przechlewie został opracowany w oparciu o założenia Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych w 1989 roku, której nadrzędną zasadą jest poszanowanie godności, praw i potrzeb każdego dziecka oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2024r. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3.
Niniejszy dokument stanowi wyraz troski o wszechstronny rozwój dziecka, z uwzględnieniem jego indywidualnych możliwości, tempa rozwoju, emocji i potrzeb. Celem planu jest stworzenie bezpiecznego, przyjaznego i wspierającego środowiska, w którym każde dziecko może rozwijać się fizycznie, emocjonalnie, społecznie i poznawczo.
Plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny uwzględnia specyfikę instytucji, w tym możliwości dostępnej przestrzeni oraz posiadanych zasobów. Gminny Żłobek Smykolandia w Przechlewie dysponuje 64 miejscami opieki dla dzieci, którym zapewnia się możliwość korzystania z 3 przestronnych, nowocześnie wyposażonych sal, w których znajdują się wysokiej jakości pomoce dydaktyczne wspierające rozwój dzieci na każdym etapie. Odpowiednie rozmieszczenie stref aktywności oraz ergonomiczne wyposażenie umożliwiają tworzenie przyjaznych warunków do zabawy, odpoczynku i edukacji. Ważnym atutem jest dodatkowa wielofunkcyjna sala przeznaczona do organizacji uroczystości, zajęć ruchowych, spektakli teatralnych. Przestrzeń ta pozwala na integrację społeczności żłobkowej oraz wzbogacanie oferty edukacyjnej o działania angażujące całe grupy.
Gminny Żłobek Smykolandia w Przechlewie posiada bezpieczny i funkcjonalny plac zabaw z wydzielonymi strefami dostosowanymi do potrzeb dzieci w różnym wieku. Zróżnicowane urządzenia zabawowe sprzyjają rozwojowi ruchowemu, sensorycznemu i społecznemu, zachęcając do aktywności na świeżym powietrzu i wspólnego odkrywania świata. Realizację założeń planu wspiera kadra opiekunów, którzy z zaangażowaniem i troską towarzyszą dzieciom każdego dnia. Doświadczeni opiekunowie dbają o harmonijny rozwój podopiecznych, tworząc atmosferę bezpieczeństwa, ciepła i wsparcia. Dzięki wysokiemu standardowi organizacyjnemu Żłobek zapewnia dzieciom optymalne warunki do wzrastania, poznawania świata i budowania pierwszych relacji.
W realizacji założeń planu personel Gminnego Żłobka Smykolandia w Przechlewie kieruje się zasadami równości, podmiotowości dziecka oraz poszanowania jego prawa do wyrażania własnych myśli, uczuć i potrzeb. Podejmowane działania opiekuńcze, wychowawcze i edukacyjne mają na celu wspieranie dziecka w odkrywaniu świata, rozwijaniu samodzielności, poczucia bezpieczeństwa i wiary we własne możliwości.
Plan stanowi integralną część misji żłobka, której istotą jest zapewnienie dzieciom opieki, wsparcia i warunków do harmonijnego rozwoju w duchu poszanowania ich praw oraz odpowiedzialnego partnerstwa z rodzicami/opiekunami prawnymi. Plan obejmuje zagadnienia metodyczne określające:
- Cele opiekuńczo-wychowawczo- edukacyjne realizowane w Gminnym Żłobku Smykolandia w Przechlewie:
Cele opiekuńcze:
- zapewnienie poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego i fizycznego dla dzieci oraz optymalnych warunków codziennego pobytu
- zaspokajanie podstawowych potrzeb fizjologicznych dzieci
- stworzenie warunków do rozwoju samodzielności i autonomii dziecka
- indywidualizacja opieki ze względu na zróżnicowane tempo rozwoju każdego dziecka
- zapewnienie opieki dostosowanej do potrzeb zdrowotnych
- współpraca z rodzicami dziecka
Cele wychowawcze:
- kształtowanie pozytywnej samooceny i niezależności dzieci
- rozwijanie kompetencji społecznych i umiejętności współpracy z rówieśnikami i dorosłymi
- wspieranie rozwoju emocjonalnego i umiejętności wyrażania emocji przez dzieci
- kształtowanie poczucia przynależności i szacunku dla innych - rozwijanie postaw poznawczych i ciekawości świata
- rozwijanie umiejętności przestrzegania zasad, dzielenia się i wzajemnej pomocy w zabawach zespołowych i integracyjnych
Cele edukacyjne:
- wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka poprzez zabawę
- kształtowanie umiejętności komunikacyjnych (werbalnych i niewerbalnych)
- rozwijanie sprawności fizycznej
- rozwijanie kreatywności i ekspresji językowej
- rozwijanie motoryki małej i dużej poprzez różnorodne zabawy ruchowe i manualne
- stymulowanie zmysłów (dotyku, wzroku, słuchu) poprzez zabawy sensoryczne, muzyczne i ruchowe na świeżym powietrzu,
- rozwój zmysłów i spostrzegawczości poprzez zabawy sensoryczne i ćwiczenia pamięciowe
- wzmacnianie kreatywności i wyrażania siebie poprzez ekspresję plastyczną i muzyczną
- wzmacnianie umiejętności słuchowych, językowych i artykulacyjnych poprzez śpiew, zabawy dźwiękonaśladowcze oraz czytanie książek i oglądanie teatrzyków
- wspieranie rozwoju poznawczego poprzez obserwację zjawisk i prostych eksperymentów - kształtowanie zdolności koncentracji i pamięci podczas gier edukacyjnych
- wzbogacanie doświadczeń i wspólna zabawa z wykorzystaniem różnych materiałów sensorycznych - wzbogacanie słownictwa poprzez słuchanie opowieści i piosenek
- rozwijanie umiejętności społecznych i komunikacyjnych w grupie, poprzez zabawy z elementami logopedii
- doskonalenie umiejętności orientacji w przestrzeni i reagowania na proste polecenia
2) Metody pracy z dziećmi – dzięki którym tworzy się środowisko sprzyjające budowaniu więzi, rozwijaniu naturalnej ciekawości oraz odpowiadania na indywidualne potrzeby każdego dziecka. Dzięki ujednoliceniu metod pracy możliwe jest podnoszenie jakości opieki, prowadzenie systematycznej obserwacji oraz planowanie działań, które zapewnią spójność pracy całego zespołu. W efekcie sprawowana opieka nad dziećmi staje się profesjonalna i przejrzysta zarówno dla dzieci, jak i rodziców.
Metodyka pracy z dziećmi w Gminnym Żłobku Smykolandia w Przechlewie opiera się na uniwersalnych zasadach, realizowanych niezależnie od pory dnia, miejsca, sytuacji i rodzaju aktywności dzieci, obejmując:
- Relacje z dziećmi - Opiekunowie tworzą responsywne i wzajemne relacje z dziećmi oparte na szacunku. Dbają o ciepłą i domową atmosferę w placówce, pełniąc funkcję łącznika między placówką a domem. Placówka stara się, żeby dziećmi zajmowały się te same osoby, ponieważ sprzyja to rozwijaniu bezpiecznych relacji między małą grupą dzieci a opiekunką.
- Ścisła współpraca z rodzicami - aby rozwijać nabywanie doświadczeń przez dzieci, personel musi współpracować z rodzicami. Ta współpraca tworzy ramy do pogłębiania relacji, wspiera ciągłość opieki i zapewnia dzieciom stabilność.
- Aktywne słuchanie - Komunikacja opiekunek z dziećmi uwzględnia aktywne słuchanie, które przejawia się poprzez komentowanie zaobserwowanych działań dziecka, wyrażanie zainteresowania działaniami dziecka.
4. Włączanie się do zabawy/aktywności dzieci - opiekunowie włączają się do zabawy/aktywności dzieci, gdy dzieci tego potrzebują, lub wyłączają się, jeśli ich obecność nie jest niezbędna. Opiekunowie są w pobliżu dzieci podczas eksploracji środowiska.
5. Dostarczanie materiałów, przedmiotów i narzędzi - Rolą opiekuna jest dostarczanie dzieciom materiałów, przedmiotów czy narzędzi, które mogą rozwijać i wzbogacać aktywności i zabawy dzieci. Opiekun nie ponagla dziecka do użycia nowych materiałów, to dziecko samo decyduje, kiedy i jak je wykorzysta.
6. Pomaganie dzieciom w zrozumieniu świata - Opiekunki mówią na głos, jak działa to, co robią dzieci, jakie są obserwowane zależności, łączą przyczyny i skutki, pokazują dzieciom chronologię wydarzeń, przewidują wydarzenia.
3) Planowane aktywności - opiekunki w ciągu dnia stwarzają możliwość dzieciom do zabaw dostosowanych do ich potrzeb. Modyfikują środowisko dostosowując je do aktualnych zainteresowań dzieci. Wśród planowanych aktywności wyróżnia się:
- czynności higieniczne – zmiana pieluszek, mycie, odświeżanie dziecka odbywa się zgodnie z potrzebami dziecka, wtedy kiedy ono tego potrzebuje. Dzieciom starszym, które korzystają z nocnika, przypomina się o korzystaniu z toalety. Dbamy o intymność i utrzymanie relacji. Przewijanie odbywa się bez pospiechu, w kontakcie z dzieckiem, z delikatnością.
- odpoczynek - każdego dnia w harmonogramie dnia dla całej grupy jest przewidziany czas na odpoczynek. Dzieci maja możliwość odpoczynku w ciągu dnia wtedy kiedy tego potrzebują. W naszej placówce jest możliwość wyboru sposobu odpoczynku – leżenie na leżaku lub wyciszenie w strefie czytania bajek
- zabawa - jest kluczową praktyką we wczesnej edukacji i opiece nad dzieckiem. która daje dzieciom rozwój, naukę i dobre samopoczucie. Dzieci uczą się poprzez zabawę, nie traktują zabawy jako narzędzia do nauki, ale jako sposób spędzenia czasu i postrzegania świata.
4) Harmonogram stałych i zmiennych elementów dnia zawiera aktywności dzieci będące kontekstem działań edukacyjnych opartych na codziennej obserwacji działań dzieci.
Godziny
Elementy dnia
6.15 – 8.20
Schodzenie się dzieci, zabawy swobodne w kącikach zainteresowań, kontakty z rodzicami;
8.20 – 9.00
Przygotowanie do posiłku i posiłek: Śniadanie
9.00 - 9.45
Zabawy tematyczne grupowe i indywidualne: rozwijanie komunikacji językowej, ćwiczenie spostrzegawczości, rozwijanie aktywności plastycznej, muzyczno-ruchowej;
9.45 - 10.30
Spacery na świeżym powietrzu, przy sprzyjającej pogodzie zabawy na placu zabaw
10.30 - 11.00
Przygotowanie do posiłku i posiłek: I danie-zupa;
11.00 - 13.00
Odpoczynek/leżakowanie dzieci, słuchanie bajek, kołysanek, muzyki relaksacyjnej, monitorowanie snu dzieci;
13.00 - 13.30
Przygotowanie do posiłku i posiłek: obiad - II danie
13.30 – 14.45
Zabawa swobodna oraz aktywności inicjowane przez personel
14.45 - 15.15
Przygotowanie do posiłku i posiłek: podwieczorek
15:15-16:15
Zabawy dowolne i inspirowane, pobyt na świeżym powietrzu (przy sprzyjającej pogodzie) kontakty indywidualne z rodzicami, rozchodzenie się dzieci
Harmonogram dnia może być modyfikowany w zależności od potrzeb dzieci i okoliczności organizacyjnych.
W trosce o rozwój podopiecznych Gminnego Żłobka Smykolandia w Przechlewie określone zostają działania personelu oraz aktywności stwarzające warunki i możliwości do wszechstronnego rozwoju, zgodnie ze standardami opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3.
Numer standardu
Działania personelu, wskazówki metodyczne oraz aktywności
4.1.
Każdego dnia personel stwarza dzieciom warunki do odpoczynku w placówce w dwóch formach: odpoczynek na leżaczkach lub na dywanie
4.2.
Działania personelu wspierające autonomię dziecka podczas czynności higienicznych
Personel:
- opisuje czynności higieniczne, jakie wykonuje razem z dzieckiem, żeby dziecko wiedziało, co będzie się z nim działo w kontakcie z dorosłym:
- Informuje dziecko o zamiarze zmiany mu pieluszki i upewnia się, że dziecko rozumie jego intencje
4.4.
Działania personelu wspierające samodzielność dziecka podczas posiłków:
Personel:
- zaprasza dzieci do wspólnego nakrywania do stołu i sprzątania po posiłku;
- daje dzieciom tyle czasu na posiłek, ile potrzebują, bez ponaglania
5.1.
Sposoby nawiązywania relacji z dziećmi dające im poczucie bezpieczeństwa
Personel:
- często znajduje się w fizycznej bliskości dzieci, siedząc obok nich na ich poziomie, np. na podłodze lub przy stole;
- odzwierciedla emocje dzieci, ich radość i entuzjazm oraz inne emocje. Stara się utrzymać pozytywne emocje w kontakcie z dziećmi, uśmiecha się i reaguje na interakcje z dziećmi w ciepły sposób;
- jest uważny na trudne momenty dzieci (zmęczenie, przestymulowanie) i wspiera je, aranżując zmiany w otoczeniu, dostosowując ton głosu i styl interakcji do sytuacji;
- pozwala dzieciom się przytulać i utrzymywać fizyczną bliskość w odpowiedzi na werbalne lub niewerbalne intencje dzieci.
5.2.
Sposoby reagowania werbalnie i niewerbalnie na zachowania dzieci Personel:
- swobodnie dołącza do zabawy i aktywności z dziećmi lub oddala się, gdy dzieci go nie potrzebują;
- pozwala dzieciom na popełnianie błędów i zachęca do samodzielnego ich naprawiania/rozwiązywania problemów, jeżeli są na to gotowe;
- akceptuje wyrażanie emocji przez dzieci;
- okazuje szacunek dzieciom, wyrażając to również poprzez formy grzecznościowe
5.3.
Przykładowe sposoby komunikowania dzieciom aktywności w ciągu dnia i zmian z tym związanych
Personel:
- uprzedza dziecko o działaniu, które będzie podejmowane z jego udziałem np. przypomina dzieciom werbalnie lub niewerbalnie (gestem lub używając znaków graficznych) o następnym punkcie w planie dnia, np. wychodzenie na spacer
6.1.
Działania personelu rozwijające u dzieci poczucie przynależności do grupy oraz zainteresowanie innymi
Personel:
- aranżuje przestrzeń tak, żeby dzieci mogły widzieć, co robią inni, m.in. poprzez podział sali na kilka stref wyposażonych w zróżnicowane zabawki i materiały czy możliwość przekształcania sali w odpowiedzi na aktualne zainteresowania dzieci;
- celebruje rytuały codziennego przywitania i pożegnania; wspólnie realizowany plan dnia, z powtarzającymi się zabawami integrującymi dzieci;
- włącza dzieci w dekorowanie sali;
- modeluje społeczne interakcje podczas zabaw z dziećmi, w których uczestniczy;
- wykorzystuje wiedzę o zainteresowaniach i temperamencie dzieci do angażowania ich we wspólne zabawy.
6.2.
Działania personelu wspierające rozwój autonomii dzieci
Personel:
- umożliwia dzieciom podejmowanie różnych ról
- zostawia dziecku czas na samodzielnie wykonanie jakiejś czynności, np. przy ubieraniu się, sprzątaniu, łączeniu puzzli lub aranżacji miejsca zabawy;
- stwarza dzieciom możliwości pomagania innym dzieciom;
- wspiera samodzielne rozwiązywanie konfliktów między dziećmi i udziela wsparcia w rozwiązywaniu konfliktów, jeśli same nie potrafią znaleźć rozwiązania problemu
- umożliwia dzieciom podejmowanie decyzji i wybieranie zgodnie z ich możliwościami rozwojowymi
6.3.
Działania personelu wspierające współpracę i komunikację dzieci w grupie:
Personel:
- udziela dzieciom wskazówek jak ze sobą współpracować
- pozostaje w pobliżu, gdy dzieci decydują, z kim chcą się bawić;
- podpowiada dziecku, jak może się zachować w konkretnej sytuacji, a nie mówi, czego ma nie robić (koncentruje się na pozytywnych komunikatach korygujących);
- wprowadza zasady funkcjonowania dzieci w grupie i wyjaśnia ich znaczenie
6.4.
Działania personelu wspierające celebrowanie świąt i innych ważnych wydarzeń:
Personel:
- ustala z rodzicami i wprowadza prosty zwyczaj/rytuał celebrowania świąt o znaczeniu kulturowym czy religijnym;
- respektuje prawo dziecka do odmowy lub rezygnacji ze świętowania lub z fragmentu rytuału
7.1.
Wskazówki metodyczne dla personelu sprzyjające poznawaniu i doświadczaniu otaczającego świata przez dzieci:
- umożliwianie dzieciom zabawy w kącikach tematycznych uzupełnianych regularnie nowymi materiałami, zabawkami, przedmiotami, zgodnie ze zmieniającymi się zainteresowaniami dzieci i ich aktualnymi potrzebami;
- rozwijanie zainteresowań dzieci przez dzielenie się pomysłami i pokazywanie nowych zastosowań istniejących materiałów, zabawek i pomocy edukacyjnych;
- dostosowanie czasu trwania zabaw do możliwości dzieci (zabawy trwają tak długo, jak długo dzieci są nimi zainteresowane);
- dostosowanie tematyki inicjowanych przez personel zabaw do aktualnych zainteresowań dzieci;
- zapewnianie dzieciom dostępu do materiałów wzbudzających ich ciekawość, do przedmiotów codziennego użytku oraz materiałów pochodzących z natury;
- umożliwianie dzieciom eksplorowania najbliższego otoczenia placówki i obserwowania zmian zachodzących w przyrodzie
7. 1.
7.2.1
7.2.2.
7.2.3.
7.2.4.
Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci myślenie przyczynowo-skutkowe:
- opisywanie tego, co dziecko robi, co się dzieje z badanymi przez nie przedmiotami, materiałami;
- uruchamianie umiejętności skupienia na działaniu i przewidywania jego skutków
- wykorzystywanie czynności dnia codziennego (takich jak: ubieranie, jedzenie, higiena) lub tworzenie sytuacji edukacyjnych, w których dziecko może: ̶ manipulować przedmiotami, materiałami; ̶ podejmować czynności odwracalne i nieodwracalne; ̶ robić doświadczenia; ̶ próbować nowych rozwiązań i sprawdzać ich skuteczność.
Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci umiejętność obserwacji i doświadczania otaczającego świata:
- obserwowanie razem z dzieckiem lub dziećmi zjawisk, które przyciągają ich uwagę, i komentowanie ich, nazywanie,
- okazywanie zaciekawienia i swojego zaangażowania w badanie, modelowanie postawy ciekawości, dociekliwości, zaangażowania w swoje działanie;
- pomaganie w rozumieniu tego, co dzieci robią i obserwują, przez opisywanie i wyjaśnianie;
- zachęcanie do eksplorowania natury i terenu na zewnątrz budynku, stwarzanie możliwości swobodnej zabawy oraz opisywanie tego, co dzieci robią.
Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci używanie określeń dla cech przedmiotów:
- określanie i nazywanie cech przedmiotów używanych przez dzieci (dotyczących np. koloru, kształtu, faktury);
- określanie relacji między przedmiotami (np.: dużo–mało; blisko–daleko, ciepłe–zimne) w sytuacjach codziennych, swobodnej zabawie i zajęciach kierowanych przez siebie
- dawanie dzieciom możliwości wyboru między różnymi produktami do jedzenia podczas posiłku i opisywanie różnic między nimi;
- określanie i porównywanie przedmiotów w otoczeniu (np.: duży–mały, większy–mniejszy)
Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci używanie określeń przestrzennych:
- używanie w codziennych kontaktach z dziećmi takich słów, jak: góra, dół, przód, tył, lewo, prawo, nad, pod, obok, wewnątrz, zewnątrz, przed, za, obok, między, wyżej, niżej, w górze, na dole, daleko, blisko, wysoko, nisko;
- opisywanie swoich czynności i aktywności dzieci i umiejscawianie tych działań w przestrzeni
8.1.
Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci rozwój gotowości i umiejętności porozumiewania się, uwzględniające:
1) mówienie do dzieci
- komunikowanie się w sposób zrozumiały dla dziecka;
- inicjowanie kontaktu werbalnego i niewerbalnego;
- używanie pytań otwartych i rozszerzających lub inicjujących rozmowę w sposób budzący zainteresowanie albo działanie dziecka;
- stosowanie różnorodnych form wypowiedzi (pytania, zdania twierdzące, wykrzyknikowe itd.);
- towarzyszenie dzieciom w zabawach i częste komentowanie, co one robią;
- dopytywanie dzieci o ich potrzeby w czasie codziennych czynności, takich jak toaleta czy jedzenie;
- kierowanie wzroku i postawy ciała w kierunku dziecka, które coś mówi;
- zadawanie pytań rozszerzających i komentowanie w sposób zachęcający do dalszej wypowiedzi
2) aktywne słuchanie:
- dawanie dziecku czasu, brak ponaglania w trakcie wypowiedzi
- nawiązywanie kontaktu wzrokowego umożliwiającego budowanie bezpieczeństwa
- zadbanie o spokojne otoczenie – minimalizowanie hałasu, zwłaszcza podczas rozmowy indywidualnej
- unikanie dopowiadania za dziecko zdań – dawanie przestrzeni, aby dziecko samo wyraziło to, co czuje
3) wzbogacanie słownictwa dzieci
- wykorzystywanie słów z różnych kategorii (np.: przedmioty, działania, uczucia, funkcje);
- rozwijanie interakcji dotyczących wspólnego doświadczenia lub zdarzeń z życia dziecka
- rozwijanie języka i słownictwa dzieci za pomocą określeń opisujących dane zjawisko, sytuację czy przedmiot i łączenia ich ze słowami, które dziecko zna;
- wypowiadanie się pełnymi zdaniami, unikanie infantylizowania;
- mówienie w pierwszej osobie
- unikanie pytań sugerujących odpowiedź
- potwierdzenie i porządkowanie wypowiedzi dziecka
8.2.
Lista aktywności z dziećmi obejmuje:
1) rozmowy z dziećmi:
- utrzymywanie konwersacji z dzieckiem przez wymianę: słuchanie–mówienie–słuchanie;
- wykorzystywanie każdej sytuacji w ciągu dnia do prowadzenia rozmów z dziećmi (niezależnie od tego, czy jest to zabawa kierowana, czy posiłek, czy mycie rąk, ubieranie się przed spacerem itp.);
- angażowanie dziecka w słowną interakcję opartą zarówno na wspólnie dzielonym doświadczeniu, jak i osobistych doświadczeniach dziecka;
2) komunikowanie się dzieci ze sobą oraz personelem:
- stwarzanie sytuacji, w których dzieci mogą bawić się ze sobą i rozmawiać o tym, co robią;
- wspieranie komunikowania się dzieci ze sobą i z personelem (np. poprzez zabawy tematyczne)
- rozmawianie z dziećmi na temat tego, co jest aktualnie przedmiotem ich uwagi; •
- dawanie wskazówek dzieciom ułatwiających komunikację („Możesz powiedzieć, żeby...”; „Możesz zapytać o...”);
3) aktywny udział dzieci we wspólnym czytaniu, słuchaniu tekstów, utworów, książek
- wprowadzenie i kultywowanie zwyczaju codziennego czytania o określonej porze, codziennych zabaw ze śpiewem;
- wykorzystywanie rymowanek, piosenek do rozpoczynania, trwania i kończenia jakiejś czynności (np. piosenka na powitanie);
- opowiadanie dzieciom treści książek z ilustracjami i dbanie o to, żeby dzieci mogły aktywnie w tym uczestniczyć, dotykając ich, komentując treść.
9.1.
Wskazówki metodyczne dla personelu, które wspierają rozwój fizyczny dzieci, uwzględniające:
1) rozwój sprawności dzieci w zakresie małej motoryki:
- zapewnienie dostępności materiałów i przedmiotów umożliwiających dzieciom rozwijanie sprawności motoryki małej;
- stwarzanie sytuacji, w których dzieci mogą ćwiczyć sprawność rąk i palców, w tym np.: zgniatać, rolować, rozpłaszczać miękkie masy, trzymać małe przedmioty, doskonaląc chwyty,
- umożliwianie dzieciom zamykania, otwierania, zakręcania i odkręcania pojemników, wkładania i wyjmowania małych przedmiotów;
2) rozwój percepcji zmysłowej dzieci:
- umożliwianie dzieciom codziennego kontaktu z materiałami angażującymi zmysły: czucie, smak, zapach, wzrok, słuch, poczucie ułożenia ciała i równowagę;
- zapewnianie w ciągu dnia różnorodnych aktywności sensorycznych, dostosowanych do potrzeb dzieci i ich możliwości
- stwarzanie niemowlakom możliwości samodzielnego badania różnorodnych obiektów;
3) rozwój sprawności dzieci w zakresie dużej motoryki:
- wspieranie niemowlaków w nauce kontrolowania ruchów ciała i nauce stania, chodzenia na czworakach i chodzenia w pionie;
- umożliwianie niemowlakom eksplorowania przestrzeni przez przenoszenie ich w różne miejsca, w których czekają nowe wyzwania, np. dążenie do interesujących przedmiotów;
- stwarzanie dzieciom warunków do podejmowania nowych wyzwań związanych z przemieszczaniem się i uczeniem nowych umiejętności motorycznych;
- umożliwianie dzieciom wielokrotnego powtarzania i ćwiczenia konkretnych umiejętności ruchowych tak długo, jak długo są tym zainteresowane;
- wykorzystywanie sytuacji codziennych do ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, np. podczas jedzenia, ubierania się i innych czynności.
9.2.
Lista aktywności, wspierających rozwój sprawności fizycznej dzieci i angażowanie zmysłów, w tym:
1) zabawy angażujące zmysły wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku
Opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
- ścieżki sensoryczne – chodzenie na bosaka po trawie, piasku;
- zabawy wodą, błotem, piaskiem;
- malowanie rękami;
- słuchanie i wydawanie dźwięków;
- wąchanie naturalnych zapachów (warzyw, owoców, ziół, kwiatów);
- testowanie smaków;
2) zabawy wspierające rozwój motoryki małej
Opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
- zabawa klockami;
- wkładanie i wyjmowanie elementów z pojemników;
- wlewanie, przelewanie i wylewanie wody;
- przesypywanie np. kaszy za pomocą różnych narzędzi;
- zabawy papierem: chwytanie, darcie, składanie;
- malowanie farbami (palcami, pędzlami, stemplami);
- zabawa masami sensorycznymi (ciastoliną, plasteliną), lepienie, wałkowanie, krojenie, rwanie, łączenie;
- przyczepianie, odczepianie, zapinanie, odpinanie;
- włączanie przycisków;
3) ćwiczenie koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi
Opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
- wspinanie się, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa
- chodzenie po śladzie;
- samodzielne jedzenie;
- malowanie;
- mycie rąk; ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie prostych elementów garderoby); - sprzątanie zabawek do pudeł;
- zabawy piłką: rzucanie, łapanie, turlanie;
4) zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała Opiekun inicjuje i proponuje dzieciom zabawy, takie jak:
- turlanie się; huśtanie się; przeciskanie się przez tunel; otulanie się kocem; masowanie; naśladowanie ruchu; oglądanie się w lustrze; zabawy „paluszkowe”
5) aktywności w zakresie dużej motoryki ze szczególnym uwzględnieniem zabaw na powietrzu
Opiekun inicjuje i proponuje dzieciom:
- codzienne spacery (wyjątek stanowią niedogodne warunki atmosferyczne, wobec zaistnienia których dzieciom proponuje się inne aktywności) , a przy sprzyjającej pogodzie aktywności na placu zabaw: bieganie, skakanie, podskoki, slalom, tor przeszkód, rzucanie i toczenie piłek, chodzenie po równoważni,
- taniec i ruch przy muzyce
10.1.
Wskazówki metodyczne dla personelu, dotyczące twórczej ekspresji dzieci, oraz niezbędne warunki umożliwiające dzieciom działania twórcze i dostęp do wytworów kultury:
- zapewnienie dostępu do materiałów umożliwiających dzieciom kreatywne działanie;
- stworzenie bezpiecznej atmosfery, bez oceniania, zapewnienie swobody działania oraz czasu potrzebnego na angażowanie się dzieci we własnym tempie i zakresie;
- docenienie procesu twórczego, a nie jakości efektu;
- wspieranie i nadawanie wartości samemu działaniu tworzenia;
- nazywanie tego, co dzieci robią, bez poprawiania ich i oceniania;
- zapewnienie dzieciom czasu i miejsca na działania kreatywne w ciągu całego dnia;
- stwarzanie dzieciom okazji do ekspresji twórczej, m.in. w formie tańca, śpiewu, manipulacji materiałami plastycznymi, wydawania dźwięków;
- aranżowanie działań artystycznych nawet dla małej grupki dzieci lub pojedynczego dziecka, bez konieczności angażowania całej grupy w to samo działanie;
- dostarczanie dzieciom okazji obcowania ze sztuką (rzeźbą, malarstwem, rysunkami) o wysokiej jakości artystycznej;
- zapewnianie dzieciom kontaktu z muzyką wysokiej jakości, zarówno jeśli chodzi o jakość odtwarzania, jak i repertuar;
- zapewnianie dzieciom dostępu do książek z szatą graficzną wysokiej jakości oraz do albumów ze zdjęciami;
- organizowanie dzieciom rysowania i malowania na poziomych i pionowych dużych płaszczyznach (wielkości co najmniej A3) na wysokości ich wzroku;
- organizowanie warunków do aktywności twórczej na zewnątrz budynku – w naturze
10.2.
Lista działań personelu zachęcających dzieci do:
1) wyrażania twórczej ekspresji w różnych formach:
- sfera muzyczna: śpiewanie, granie, wytwarzanie dźwięków, w tym z wykorzystywaniem głosu i dźwięków generowanych przez przedmioty, zjawiska, ciało, powtarzanie, modyfikowanie i tworzenie melodii, słuchanie dźwięków naturalnych i wytworzonych, słuchanie muzyki, piosenek;
- sfera plastyczna: malowanie, barwienie, rysowanie, stemplowanie, cięcie, darcie, naklejanie, komponowanie obrazów na dużych i małych przestrzeniach, komponowanie w przestrzeni trójwymiarowej, układanie, dekorowanie z wykorzystaniem różnorodnych materiałów;
- sfera ruchowa: ruch swobodny i spontaniczny, taniec swobodny, naśladowanie ruchów, tworzenie ruchów z wykorzystaniem swojego ciała i z rekwizytów, taniec do muzyki;
- sfera słowna: spontaniczne i swobodne zabawy własnym głosem – tworzenie własnych słów, wydawanie dźwięków naśladowczych, zmiana głosu, tworzenie rymów, mówienie wierszyków, zmienianie słów w znanych dziecku wierszykach;
2) wykorzystywania różnorodnych materiałów:
- zachęcanie dzieci do używania różnorodnych materiałów, takich jak: woda, piasek, błoto, trawa, liście, kamienie, zioła, warzywa, owoce, instrumenty, przedmioty wydające dźwięki, ubrania, materiały tekstylne, papier, przedmioty codziennego użytku;
3) poznawania różnych wytworów kultury
Zapoznawanie dzieci z różnymi wytworami kultury poprzez:
- teatrzyki w wykonaniu opiekunów, rodziców lub zaproszonych artystów;
- słuchanie muzyki na żywo;
- słuchanie muzyki klasycznej;
- czytanie i oglądanie książek i albumów o wysokich walorach artystycznych (graficznie i językowo)
Powyższe założenia planu opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnego podlegają rocznej analizie i dostosowaniu do możliwości instytucji oraz potrzeb dzieci, które aktualnie do niej uczęszczają.